Fobi Terapisi Üzerine

Fobi Terapisi Üzerine

Fobi Terapisi Üzerine

Fobi Terapisi Üzerine

Konya Klinik Psikolog sitesi olarak ‘Fobi Terapisi Üzerine’ yazımızda kısaca şunlara değineceğiz: Fobi türleri ve açıklamaları, fobilerin doğası ve fobilerin terapisi.  Tüm duygularımız gibi korku duygusu da bizim için çok önemli bir duygudur. Bütün duygular bizim hayatımızda çok önemli bir işleve sahiptir. Örneğin korku duygusu bizi tehlikelerden korumaya hizmet eden bir duygudur. Fakat öyle anlar gelir ki duygularımız bize hizmet eden duygular olmaktan çıkar ve adeta bize hayatı zindan eder hale gelebilir. Korkunun tehlikeli bir durumla herhangi bir ilgisi yoksa biz bu duruma Fobi diyoruz. Kimi zaman bu anlamsız korku durumu, yani fobi sizin hayatınızı felce uğratacak kadar şiddetli yaşanabilmektedir.

Fobi Terapisi Üzerine pek çok sistem geliştirilmiş olmakla birlikte en hızlı ve etkili olan iki tekniği yazımızın ilerleyen bölümlerinde değineceğiz. Bunlar; Hipnoz ve EMDR Terapisi’dir. Anksiyete bozuklukları kapsamında 3 tür fobiden bahsedebiliriz. Bunlar; Agorafobi, Sosyal Fobi ve Özgül Fobi’dir. Bu üç fobinin yanında saymakla bitiremeyeceğimiz kadar çeşitli fobiler de mevcuttur. Fakat bu çeşitlere Özgül Fobi kısmında sadece isimlerine değinip geçeceğiz. Bu yazımızda ağırlıklı olarak ana 3 fobiyi açıklamaya çalışacağız.

Fobi Terapisi denildiğinde aslında aklımıza anksiyete terapisi de gelmelidir. Bunun nedeni ise fobik sorunların aslında aynı zamanda aksiyete sorunlarının içerisinde bulunmasıdır. Daha açık bir şekilde ifade etmek gerekirse fobi, bir anksiyete bozukluğudur. Temelinde kaygı ve bunaltı bulunan bir bozukluktur. Yani kişiye bunaltı vermek üzere kurgulanmış bir sistem söz konusudur.

Agorafobi: Ev Hapsine Doğru!

Antik Yunan’da Pazar yeri veya buluşma yeri anlamına gelen ‘Agora’ kelimesinden türeyen Agorafobi, günümüzde özellikle açık alanlarda ortaya çıkan anlamsız korkuları tarif etmek için kullanılmaktadır. Kişi mantıksız olduğunu bildiği halde bankaya girmekten, otobüse binmekten, metroda seyahat etmekten veya araç kullanırken tünellerden geçmekten korkmaktadır. Şüphesiz örnekleri çok çeşitlendirebiliriz. Tüm fobilerde olduğu gibi bu fobide de kişide kaçma ve kaçınma davranışı ortaya çıkmakta ve kişi yaşamında ciddi zorluklar çekmektedir. Bir yere çok daha kısa yoldan gidebilecekken yolunu uzatabilmektedir. Veya kaçınma davranışı öyle boyutlara ulaşabilmektedir ki evinden dışarı çıkamayacak hale bile gelebilmektedir.

Sosyal Fobi: Süper Utangaçlık!

Her ne kadar Sosyal Fobi başlığında Süper Utangaçlık gibi bir ifade kullanmışsak da aslında Sosyal Fobi yaşayan kişilerin sorunu utangaçlık sorunu değildir. Sosyal Fobisi olan bir kişi utangaç değildir aslında. Toplum içinde sosyal fobisi olan kişiler kimi zaman aşırı utangaç olarak değerlendirilmektedir, fakat bu doğru değildir. Tek derdi sosyal ortamlarda, insanlarla iletişim konusunda veya bir sunum yapma konusunda nasıl bir performans göstereceği konusunda ciddi anlamda endişeler yaşayan bir kişidir. Hiç şüphesiz belirli oranda her insan sosyal ilişkilerinde veya topluluk önünde konuşma durumlarında endişe duyabilir. Faka sosyal fobisi olan insanlar için bu endişenin boyutları orantısız bir şekilde korkunçlaştırılmış düşüncelerle süslenmektedir. Acaba sesim titrer mi? Yanlış bir şey söyleyip rezil olur muyum? İnsanlar benim hakkımda ne düşünür? Bu ve benzeri pek çok düşünce kişiyi adım atamaz hale getirebilmektedir. Bu konuda yardım almayan kişiler genellikle sosyal iletişimden kaçınmaya çalışmaktadırlar. Dolayısıyla kişinin hem meslek yaşamında hem de özel yaşamında ciddi derecede etkileri olmaktadır.

Özgül Fobi: Odaklanılmış Fobi!

Özgül Fobiler denildiği zaman Sosyal Fobi ve Agorafobi’nin haricindeki neredeyse tüm diğer fobileri bu kategoriye alabiliriz. Özgül Fobiyi belirli bir olay, durum veya nesneden orantısız ve mantıksız bir şekilde anlamsızca korkma durumu olarak tarif edebiliriz. Şimdi kısaca açıklamalarla Özgül Fobilere bakalım.

Klostrofobi – Kapalı Alan Korkusu

Kapalı alanlarda bulunmaktan anormal derecede korkma halidir. Klostrofobisi olan bir kişi anansöre binemez, tünellerden geçemez, metroya binemez veya binse bile aşırı derecede kaygı duyar. Örneğin Marmaray metrosu pek çok Klostrofobi sahibi bir çok kişiyi ciddi anlamda korkutmaktadır. Nedeni ise Marmaray metrosunun boğaz sularının altından geçiyor olması düşüncesidir. Klostrofobi sahibi pek çok kişi güvenlik arama içindedir. Örneğin otobüste veya metrodaysa kapıya yakın oturur ki acil bir durumda hemen dışarıya çıkabilsin.

Zoofobi – Hayvan Korkusu

Özgül fobinin en yaygın türlerinden biri de hayvan korkusudur. Aslında zoofobi bir grup hayvan fobisinin genel adıdır. Detaylarına bakacak olursak; örümcek fobisi, yılan fobisi, kuş fobisi, arı fobisi ve hepimizin bildiği köpek korkusu şeklindedir. Bu tür fobiler genellikle çocukluk döneminde ortaya çıkar ve yetişkinlikte de devam ederler.

Özgül fobilere devam ediyoruz.

Brontofobi

Yunancada ‘bronto’ gök gürültüsü anlamına gelir. Brontofobi kavramı gök gürültüsünden aşırı derecede korkan insanlar için kullanılır.

Fobileri kısaca anlamlarıyla birlikte bir liste halinde verelim:

  1. Astrofobi: Yıldırım korkusu
  2. Akrofobi: Yükseklik korkusu
  3. Aerophobia: Uçmaktan Korkmak
  4. Hemofobi: Kan korkusu
  5. Trypanophobia: Enjeksiyon (Aşı-İğne) korkusu
  6. Paranormal korkular
  7. Emetofobi: Kusma Korkusu
  8. Karsinofobi: Kanserden Korkma
  9. Yaşlı insan görme fobisi
  10. Diş hekimi fobisi

Bitmeyen Korku!

Hiç şüphesiz insan var olduğu müddetçe fobiler de çeşitliliğini artırarak devam ettirecektir. Dolayısıyla burada saymış olduğumuz fobilerin yanında sayamadığımız pek çok fobiye her geçen gün bir yenisi eklenmektedir. Kimi karıncadan, kimi de sincaplardan korkabilmektedir.

Alkol Fobileri Artırıyor!

Fobi ve Alkol kullanımı arasındaki ilişki de dikkat çekicidir. Alkol kullanan insanlar, kullanmayanlara oranla 10 kat daha fazla fobi geliştirebilmektedir.

Fobi öğrenilebilir!

Ayrıca aile bireyleri içinde -özellikle ebeveynlerde- fobiler var ise bu ailede yetişen çocuklar büyük oranda aynı fobileri öğrenme yoluyla geliştirebilmektedir.

Fobi ve EMDR Terapisi

Fobi Terapisi konusunda tüm dünyada etkililiği ve hızıyla bilinen EMDR terapisi son derece yüksek başarı oranlarıyla ön plana çıkmaktadır. Göz hareketleriyle duyarsızlaştırma ve yeniden işleme anlamına gelen EMDR Terapisi halen Türkiyede özel olarak verilen eğitimlerle psikologların tercih ettiği bir terapidir. Herhangi bir şekilde üniversitelerde eğitimi verilmeyen EMDR Terapisi için psikologlar ayrı bir eğitim sürecinden ve sertifikasyon sürecinden geçmektedirler. Temelde fobik durumları duyarsızlaştırma ve yeniden işleme, yani artık korkulan durumla karşılaşınca kişinin rahat kalmasını sağlayan bir terapidir. Temel kabulü, bugünün sorunlarının geçmişteki travmatik yaşantılara bağlı olduğudur. Dolayısıyla travmatik yaşantıların bir nevi temizlenmesiyle kişinin bugünkü problemleri, fobi dahil buharlaşmakta, yok olmaktadır. En iyi yanı ise bu durum geçici bir rahatlama anlamında değil, son derece kalıcı bir terapi niteliğindedir. EMDR Terapisi hakkında detaylı bilgi almak isteyenler sitemizde bulabilirler. EMDR hakkında bilgi için tıklayın.

Fobi ve Hipnoz Terapisi

Şüphesiz hipnoz denildiğinde pek çok kişinin aklına hemen film sahnelerinde izledikleri korkutucu hipnozlar veya internet videolarında izledikleri sahne hipnozları gelmektedir. Bu tür yayınlarda görülen hipnoz ile psikoterapide kullanılan hipnoz arasında hiçbir benzerlik bulunmamaktadır. Hipnozun ne olduğu ve ne olmadığı konusunda detaylı bilgi için yazımızın sonunda verdiğimiz linklere bakabilirsiniz. Hipnoz da hızlı ve etkili teknikler arasında üstünlüğünü korumaktadır. Kişiye çok hızlı tesir eden ve çabuk rahatlamaya sebep olan hipnoz terapisi sadece işinin ehli profesyonellerce kullanılırsa fayda sağlar. Aksi taktirde herhangi bir ilerleme kaydedilmez.

Hakan Tokgöz

Konya – Klinik Psikolog

05511116504

hakantkgz@gmail.com